BuurtGroenBedrijf meets Stadsjochies!
Vrijdag 24 april staat er iets bijzonder tofs op het programma: Jolanda, Teun en Maud gaan op bokashi-excursie bij Stadsjochies in Utrecht. Stadsjochies, ooit begonnen als stadstuin, ligt op vijftien fietsminuten van Utrecht Centraal. Inmiddels herbergt het terrein van 1,6 hectare een urban farm en is alles wat er geteeld wordt (140 verschillende gewassen!) te proeven in het restaurant dat in 2021 werd geopend: het ‘kastaurant’. Het kastaurant van Stadsjochies werkt volledig met de seizoenen mee: de groenten, kruiden en bloemen die geserveerd worden tijdens de lunch en het diner zijn gekweekt in eigen kassen, grootgebracht in de volle grond of verticale tuin of komen uit de kruiden/theetuin. Op het terrein is ook een kaswinkel én er zijn stadsmoestuinen beschikbaar voor Utrechters die willen tuinieren: stadsjochies dus, en -meiden natuurlijk!
Rondleiding
Bij Stadsjochies wordt alles benut, is een van de filosofieën van de initiatiefnemers. En daarom is het niet gek dat ze een tijd geleden zijn begonnen met het maken van bokashi van hun groenresten. Het resultaat brengen ze weer terug op eigen terrein. Wie daar alles van weten zijn medewerkers Koen en Mariska. Van hen krijgen we een rondleiding over de urban farm.
Verschillende processen
Zo horen we dat er vooral snijresten uit het restaurant en resten van het oogsten gebruikt worden voor de bokashi van Stadsjochies. Etensresten zijn geen goede toevoeging vanwege het zout en de vetten die er in zitten. Onkruid kan er wel doorheen, met de toevoeging dat het onkruid eerst gedroogd moet worden of de bokashi iets langer moet fermenteren of natter gehouden moet worden, vertellen Koen en Mariska. De minimale fermentatietijd is een half jaar. Grote en harde stukken plantmaterie, bijvoorbeeld harde stronken van kolen of snoeisel van heggen, worden eerst vermaald. De bokashi van Stadsjochies ligt buiten onder twee lagen landbouwzeil. Aan het groenafval wordt per ton twee liter microferm toegevoegd met een gieter. Daarnaast wordt er kalk en klei gestrooid over het groenafval (klei houdt voeding en vocht vast) De bokashi is goed gefermenteerd wanneer de vezels makkelijk uit elkaar te trekken zijn en een lichtzure aardegeur heeft. Als er dan nog grote stukken onverwerkte resten in de bokashi zitten, worden die eruit gefilterd en nogmaals versnipperd.
Het is leuk om ervaringen uit te wisselen. Zelf maken we ook al een tijdje bokashi, maar we leren graag bij. De bokashi van het BuurtGroenBedrijf is gemaakt van herfstbladeren die we samen met buurtbewoners verzamelen. Het geheel wordt bewaard in een tank waar het tien weken fermenteert. Vooral voor het verslaan van de kastanjemineermot, die de paardenkastanjes in sommige delen van het Spijkerkwartier teistert met zijn ongeremde eetlust, is bokashi een supernuttige toevoeging aan onze buurtecologie gebleken. Hoewel we fan blijven van het maken van buurtbokashi, experimenteren we inmiddels ook met andere soorten lokale bodemverbeteraars.
Kleiballen
Aan het eind van de rondleiding raken we in gesprek met Mia van Dorresteijn. Haar man heeft een eigen tuincentrum in Soest: Tuincentrum ’t Vaarderhoogt. Samen met Agriton, leverancier en producent van natuurlijke producten voor de agrarische sector, organiseert het tuincentrum ieder jaar een kleiballendag. Op die dagen worden, samen met grote en kleine vrijwilligers, kleiballen van bokashi gemaakt: zelfgemaakte traktaties voor de vijver. Als je een bal in de vijver gooit, vertelt Mia, verdwijnen slib en algen en wordt het water weer helder. Die magische tip steken we in onze zak! Misschien leuk om eens uit te proberen in de Watertuin. Een dag niet geëxperimenteerd is een dag niet geleefd, tenslotte.
De excursie naar Stadsjochies werd georganiseerd door Simone van Agriton. Dankjewel Simone, we hadden een topdag!